گیوه دستبافت مردانه (کلاش کوردی)
نقد و بررسی اجمالی
گیوه یا کلاش کردستان یک گیوه مردانه کاملا دستبافت سنتی است که به دلیل استفاده از مواد طبیعی همچون نخ و پنبه، بسیار سبک، خنک و راحت است.
گیوه کلاش، قدمتی بالغ بر هزار سال دارد، در واقع گیوه تاریخ دقیق و مدونی ندارد اما جزء اولین پاپوشهای سنتی بشر می باشد که انسان مبتکر دورانهای گذشته با بهره گیری از مواد اولیه فراوان و ارزان قیمت در دسترس طبیعی و ذوق سرشار خویش اقدام به تولید این دست ساخته نموده است، که توان مقابله با گذرگاههای صعب العبور و تاب مقاومت در مناطق کوهستانی و سنگلاخی را داشته باشد و درعین حال سبک و راحت باشد.
گیوه یا کلاش دارای ویژگی های خاصی است که باعث شده در زمان کنونی که انواع واقسام کفش های کارخانهای ، بازار پاپوش کشور را در اختیار گرفتهاند هنوز هم به عنوانی کفشی عمومی و نه تزیینی مورد استفاده قرار گیرد.
یکی از ویژگیهای منحصر به فرد کلاش این است که این پای افزار چپ و راست ندارد و فرد میتواند هر لنگه از کلاش ها را در هر یک پاهایی که دوست دارد، بپوشد.
این ویژگی ممتاز پیش از این در تمامی انواع گیوهها دیده می شد اما مرور زمان واستفاده از زیرههای ماشینی عاملی شد تا اکنون این امربه ویژگی منحصر به فرد کلاش تبدیل گردد.یکی دیگر از ویژگیهای این پاافزار خنک بودن آن است که موجب میشود پا همیشه خنک باشد و از بوی بد و عرق پاها جلوگیری کند.
توجه
دقیقاً محصولات داخل تصاویر ارسال میشوند
گیوه ها سفارشی بافته شده و دارای کیفیت خیلی بالایی میباشند و هنوز قالب داده نشدن و در صورت سفارش قالب داده میشوند و قطعاً کیفیت محصول بالاتر خواهد رفت
انتخاب رنگ زیره
انتخاب سایز کفش
- مشخصات محصول
- بریدن بند زیره گیوه
- شستن گیوه کوردی
- اندازه گیری دقیق پا
- تاریخچه و قدمت گیوه
- نظرات
| نحوه بسته شدن کفش | ساده |
|---|---|
| وزن تقریبی | 650 گرم |
بند زیره گیوه (تسمه زیره گیوه) چیست؟
بند زیره گیوه را در اصطلاح محلی کاشیبند می گویند. در پایان مرحله چرمکشی عمل کاشیبندی با چرم اضافی باقیمانده در انتهای تیرک چهارم انجام میشود. برای این منظور چرم اضافی باقیمانده را از زیر و روی زیره گیوه عبور میدهند. و آن را طوری میکشند تا زیره کلاش کمی خمیده شود. و حالت پا به خود بگیرد. سپس چرم اضافی را در زیر آن با پیچاندن در طول نوار چرمی که از زیر گیوه عبور کرده پلمپ میکنند. کاشیبند باید به نحوی باشد که تا هنگام استفاده از گیوه، باز نشود. و از خم شدن و تاب خوردن زیره گیوه تا زمان خشک شدن چرم و بافتن رویه گیوه و رسیدن به دست مصرف کننده جلوگیری کند. علاوه بر این، کاشیبند (نوار چرمی پلمپ شده) نشاندهنده نو بودن گیوه است. که در هنگام استفاده آن را میبُرند.
البته لازم به ذکر است که امروزه جنس کاشیبند (بند زیره گیوه) تنها از جنس چرم نیست. علاوه بر جنس چرمی از تسمه برزنتی نیز استفاده می شود.

بند زیره گیوه را باید ببریم؟
پس از تهیه یک جفت گیوه در صورتی که بند زیره گیوه سالم باشد. نشان دهنده نو بودن گیوه است. برای استفاده از گیوه باید بند زیره گیوه (تسمه زیره گیوه) را بُرید. سپس می توان از آن استفاده کرد. البته لازم به ذکر است. پس از بریدن بند زیره گیوه، گاهی اوقات در همان حالتی که گیوه را پوشیدهاند. آن را بر روی سبزه می کشند. تا شیره سبزه درون بافت زیره نفوذ کند. با این کار و به دلیل جلوگیری از ورود رطوبت و نم و آب به پارچه، زیره دوام بیشتر پیدا کند.
نحوه بریدن بند زیره گیوه
برای بریدن بند زیره گیوه، بند زیره را با استفاده از یک وسیله نوک تیز (چاقو، کاتر، قیچی) با فاصله حدود یک سانتی متر از نوک گیوه میبریم. سپس در جاهایی که بند به زیره اتصال دارد. در تمامی اتصال ها آن را می بریم . (مطابق تصاویر ذیل) تا در نهایت بند از زیره جدا شود در نهایت باقیمانده بند داخل را بیرون میکشیم بدین ترتیب گیوه آماده پوشیدن و استفاده میباشد.





روش اول: شستن گیوه به صورت دستی
در این روش، ابتدا باید گیوه را از پا خارج کنید و با یک دستمال مرطوب، گرد و غبار و آلودگیهای سطحی آن را پاک کنید. سپس، مقداری آب ولرم در یک سطل بریزید. و به آن کمی مایع ظرفشویی بدون آنزیم اضافه کنید. با استفاده از یک فرچه نرم (یا مسواک)، رویه گیوه را به آرامی بشویید. دقت کنید که فشار زیادی به گیوه وارد نکنید تا بافت آن آسیب نبیند. پس از شستن، گیوه را به خوبی آبکشی کنید. و سپس در معرض جریان هوا قرار دهید تا خشک شود.
روش دوم: شستن گیوه با کارواش
در این روش، در همان حالتی که گیوه را پوشیدهاید. (و یا یک قالب درون گیوه قرار دهید) آب کارواش (آب با فشار بسیار بالا) را از نوک گیوه به سمت سینه پا و پاشنه پا حرکت دهید. این کار را تا تمیز شدن کامل گیوه ادامه دهید. اجازه دهید گیوه در همان حالت بماند تا خشک شود. یا می توانید درون گیوهها یک قالب قرارداده تا خشک شوند. در صورتی که قالب گیوه نیز در دسترس نبود. گیوه ها را به هم بچسبانید به طوری که کفی دوتا گیوه به هم بچسبد و رویه گیوه به سمت بیرون باشد. به وسیله طنابی به هم محکم ببندید. و در جایی دور از نور آفتاب قرار دهید تا خشک شوند.

روش سوم: شستن گیوه با ماشین لباسشویی: (پیشنهاد میشود از این روش استفاده ننمایید)
برای شستن گیوه کردی با ماشین لباسشویی، ابتدا باید گیوه را به صورت برعکس در ماشین قرار دهید. سپس، یک حوله تمیز را در ماشین بیندازید تا از آسیب دیدن گیوه جلوگیری کند. ماشین را روی حالت آب سرد و چرخه ملایم تنظیم کنید. پس از اتمام شستشو، گیوه را به خوبی آبکشی کرده و سپس در معرض جریان هوا قرار دهید تا خشک شود.
نکات مهم در شستشوی گیوه کردی:
- از شستن گیوه با آب گرم یا داغ خودداری کنید. زیرا باعث آسیب دیدن بافت آن میشود.
- از استفاده از سفید کننده یا مواد شوینده قوی خودداری کنید، زیرا باعث رنگپریدگی گیوه میشود.
- گیوه را پس از شستشو به خوبی آبکشی کنید تا هیچ گونه مواد شوینده روی آن باقی نماند.
- گیوه را در معرض نور مستقیم خورشید قرار ندهید. زیرا باعث خشک شدن و ترک خوردن آن میشود. (در گیوه هایی که از نوع چرم هستند.)
با رعایت این نکات میتوانید گیوه کردی خود را به خوبی تمیز کرده و عمر آن را افزایش دهید.
برای شستن گیوه کردی، مراحل زیر را دنبال کنید:
- ابتدا رویه گیوه را با یک دستمال مرطوب تمیز کنید تا از گرد و غبار و آلودگی پاک شود.
- اگر گیوه شما خیلی کثیف است، میتوانید از یک شوینده ملایم مانند مایع ظرفشویی یا شامپو استفاده کنید. شوینده را با آب سرد مخلوط کنید و با یک اسفنج یا مسواک نرم روی رویه گیوه بمالید. سپس گیوه را با آب سرد آبکشی کنید.
- کف گیوه را با یک مسواک نرم تمیز کنید.
- گیوه را در معرض جریان هوا خشک کنید.
نکات مهم در شستن گیوه کردی:
- از آب گرم یا داغ برای شستن گیوه استفاده نکنید. زیرا باعث آسیب رسیدن به چرم و نخ پشمی میشود.
- از شویندههای قوی که حاوی مواد سفیدکننده یا آنزیم هستند استفاده نکنید.
- گیوه را در معرض نور مستقیم خورشید قرار ندهید. زیرا باعث خشک شدن و ترکخوردن چرم میشود. (در گیوه هایی که از نوع چرم هستند.)
نکات مهم در نگهداری گیوه کردی
در اینجا چند نکته اضافی برای مراقبت از گیوه کردی آوردهشدهاست.
- برای جلوگیری از تعریق پا، داخل گیوه را با جوراب بپوشید.
- بعد از هر بار استفاده، گیوه را در معرض جریان هوا قرار دهید تا خشک شود.
- اگر گیوه شما خیس شد. آن را به سرعت خشک کنید. تا از کپک زدنآن جلوگیری شود.
با رعایت این نکات میتوانید گیوه کردی خود را برای مدت طولانی سالم نگه دارید.
اندازه گیری دقیق پا جهت سایز درست گیوه
هنگام پوشیدن گیوه کردی و همچنین سایر کفشها، مناسب بودن اندازه کفش بسیار مهم میباشد. چون اگر اندازه کفش کوچکتر از اندازه پا باشد. پار را میفشارد. و اگر اندازه آن نیز بزرگتر از پا باشد هنگام راه رفتن از پا در می آید. و نمی توان مدت زیادی با آن راه رفت.
در مورد شماره پا، هنگام خرید گیوه کردی، برای اینکه خطای شماره گیوه به حداقل برسد. لطفا هنگام خرید اندازه دقیق پای خود را با توجه به تصویر زیر اندازه بگیرید.
برای این منظور پای خود را روی کاغذ قرار دهید. و از انتهای پاشنه تا نوک انگشتان پا را اندازه گیری نمایید.(بیشترین فاصله از نوک پا تا پاشنه پا)
توجه: لطفا برای هر دو پا اندازه گیری را انجام دهید و هنگام خرید اندازه پای بزرگتر (در صورت اختلاف اندازه ی پاها ) را مد نظر قرار دهید.
در تصویر شماره 2 اندازه هایی که با رنگ سبز دور آن خط کشیدهشدهاست. مربوط به تبدیل اندازه پا برای کسانی میباشد. که قصد خرید گیوه دارند. قسمتی از تصویر شماره 2 هم که طول قسمت های تشکیل دهنده زیره گیوه در آن قرار دارد. مربوط به کسانی است که قصد تولید زیره گیوه را دارند. قبل از تیرک کشی باید این اندازه ها را آمادهکنند تا پس از تیرک کشی سایر مورد نظر تولید گرد


تاریخچه و قدمت گیوه
تاریخچه گیوه و قدمت گیوه بافی به زمانهای بسیار دور برمیگردد. گیوه کردی که در زبان کردی به آن «کلاش» میگویند. نوعی پاپوش است، که از روزگارانی دور تاکنون از آن استفاده میشود.
هرچند تاریخ مدونی برای تاریخچه و قدمت گیوه وجود ندارد اما نشانههایی از قدمت آن نمایان است. از جمله این نشانه ها میتوان به زیره کلاش پیرشالیار، از پیران منطقه هورامان (اورامان) اشاره کرد، که بیش از هزار سال قدمت دارد، و سالانه در بهمن ماه نیز مراسمی برای آن پیر به نام «زهماون پیرشالیار» عروسی پیرشالیار برگزار میشود. این زیره گیوه اکنون نیز در خانه پیرشالیار در شهر اورامان تخت وجود دارد و می توان در روز مراسم از آن بازدید کرد.
البلخی تاریخ نویس معروف، در سال 1105 میلادی متذکر می شود که غندیجان در فارس یا (جمیله امروز)در صنعت گیوه بافی شهرت داشته است.
مستوفی جغرافی نگار، در سال 1340 میلادی طی بازدیدی از فارس روایت می کند که صنعت گیوه بافی در آنجا در اوج بوده است.
ابوالعباس زرکوب شیرازی، در سال 754 هجری قمری در کتاب شیرازنامه از بازار گیوه دوزان شیراز یاد کرده و هم چنین در مکاتبات خواجه رشیدالدین فضل الله از گیوه به عنوان یکی از محصولات کازرون یاد کرده است
خصوصیات منطقه و ویژگی کلاش
با توجه به ویژگیهای جغرافیایی مناطق کردنشین، که دارای جغرافیایی خشن با کوههای سربه فلک کشیده و دره های پر پیچ و خم است. مردمان این مناطق نیاز به پایافزاری مقاوم و سبک داشتند تا در راهپیماییهای طولانی آنها را یاری دهد. از این رو گیوه کردی پای افزاری بود که به خوبی این شرایط را مهیا میکرد.
از ویژگیهای کلاش که آن را از بقیه گیوهها متمایز مینماید. در دسترس بودن تمامی وسایل و مواد به کاربرده شده در کلاش در خود منطقه میباشد. بدین صورت که برای تهیه این پاپوش محلی نیاز به هیچ گونه واردات وسایل و مواد آن از سایر مناطق نیست. در واقع میتوان گفت به صورت کاملا خودکفا میتوان آن را تولید کرد. هرچند که امروزه به دلیل ارزانتر تمام شدن، یکسری از اقلام آن از سایر نقاط تهیه میشود.
منطقه جغرافیایی تولید گیوه (کلاش)

گیوه کردی خاص مناطق کردنشین و محل اصلی تولید آن مناطق اورامانات( شامل شهر و روستاهای استانهای کردستان و کرمانشاه ) است. که از میان آنها شهر اورامان تخت، شهر نودشه، روستای هجیج و روستای دل نیز معروفترین تولید کنندگان هستند. البته با توجه به ویژگی های منحصر به فرد آن، امروزه افرادی از سایر مناطق نیز از آن استفاده می کنند. یکی از مهم ترین ویژگی های گیوه کردی استفاده از نخ و پنبه در ساخت آن است. که باعث سبکی و دوام آن و جلوگیری از بوی بد پا میشود.
تصویر روبرو شهر اورامان تخت میباشد. که از گذشته تاکنون از مهم ترین مراکز تولید گیوه کردی بوده است.
تولید گیوه (کلاش)
گیوه کردی از دو قسمت رویه و زیره تشکیل میشود. زیره کلاش را مردان تولید میکنند و رویه آن را هم اغلب زنان میبافند. البته تاریخچه و قدمت گیوه بافی نشان میدهد که در گذشته با توجه به نوع مشغله و کارهای زنان و مردان – که زنان بیشتر در امور دامداری و خانه داری مشغول بودند – رویه گیوه را نیز مردان میبافتند. که این امر اکنون با توجه به ظرافت کار بیشتر -که زنان در این زمینه دست تواناتری دارند – و مشغله کاری کمتر نسبت به گذشته، به سمت زنان این منطقه سوق پیدا کرده است.
رنگ رویه گیوه تا چند سال پیش تنها محدود به رنگ سفید بود. اما امروزه در رنگ های دیگری نیز تولید میشود -که به کلاش رنگی شهرت دارد- رنگهایی از جمله مشکی، آبی، سبز و …
یکی دیگر از ویژگی های متمایز آن نسبت به سایر کفشها ویژگی لنگه به لنگه است و تاکنون تغییری نکرده و ثابت مانده است. بدین صورت که هر دو لنگه آن دقیقا یکسان هستند و فرقی ندارد که کدام لنگه را در پای چپ و یا پای راست استفاده کرد و پس از مدتی پوشیدن می توان جای لنگه های پا را عوض کرد.
به دلیل وجود منافظ باز زیاد و استفاده از پارچه در کفی و نخ در رویه، پا را خنک نگه میدارد و پا بوی بد نمیگیرد و همچنین به دلیل نداشتن رطوبت پا، رشد قارچ نیز وجود ندارد. که میتوان گفت ضد بو و ضد قارچ است.


















